Ciała obce w żywności – jak im zapobiegać

Czym jest ciało obce w żywności

Ciało obce to każdy przedmiot, który nie powinien znaleźć się w produkcie, a się w nim znalazł. W klasyfikacji zagrożeń jest to zagrożenie fizyczne — obok biologicznego i chemicznego. W odróżnieniu od tych dwóch jest widoczne dla konsumenta, więc kończy się reklamacją, wycofaniem partii albo wpisem do systemu RASFF.

Skąd biorą się zanieczyszczenia fizyczne

Źródła dzieli się zwykle na cztery grupy. Pierwsza to surowiec — kamienie, fragmenty roślin, kości. Druga to maszyny i infrastruktura — odpryski metalu, fragmenty uszczelek, śruby, odłamki szkła z oświetlenia. Trzecia to opakowania — kawałki folii, zszywki, fragmenty taśmy. Czwarta, najczęściej niedoceniana, to przedmioty wnoszone przez ludzi: długopisy, plastry, guziki, biżuteria, zatyczki do uszu, fragmenty podkładek i smyczy.

Czego wymagają standardy BRC i IFS

BRCGS Food Safety i IFS Food wymagają udokumentowanej polityki postępowania z ciałami obcymi. Musi ona obejmować: wykaz materiałów łamliwych w strefach produkcyjnych, zasady kontroli narzędzi ostrych, procedurę reagowania na stłuczenie i zgubienie przedmiotu oraz wskazanie, które przedmioty w strefie są wykrywalne. Audytor sprawdza nie tylko istnienie dokumentu, ale i to, czy stan na hali mu odpowiada.

Procedura postępowania przy zgubieniu przedmiotu

Dobra procedura ma cztery kroki i mieści się na jednej stronie. Po pierwsze: zatrzymanie odcinka linii i oznaczenie partii objętej ryzykiem. Po drugie: poszukiwanie przedmiotu, z użyciem lusterka inspekcyjnego i przeglądu miejsc niedostępnych. Po trzecie: jeśli przedmiot się nie znalazł — skierowanie partii do ponownej kontroli przez detektor lub wstrzymanie jej do decyzji. Po czwarte: zapis zdarzenia i analiza przyczyny. Kluczowe jest, by zgłoszenie zgubienia nie wiązało się dla pracownika z żadną konsekwencją — inaczej zgłoszeń po prostu nie będzie.

Rola wyposażenia wykrywalnego

Detektor metalu na końcu linii zatrzyma tylko to, co jest dla niego widoczne. Zwykły długopis biurowy, plaster w kolorze cielistym czy czarna podkładka z polipropylenu przejdą przez detektor bez alarmu. Wymiana wyposażenia w strefach produkcyjnych na wersje wykrywalne sprawia, że system kontroli, który już macie, zaczyna obejmować także przedmioty wnoszone przez ludzi. To zwykle najtańszy i najszybszy sposób domknięcia tego obszaru — nie wymaga zmian w procesie ani inwestycji w maszyny.

Od czego zacząć w swoim zakładzie

Przejdź linię od wejścia surowca do pakowania i wypisz wszystko, co znajduje się przed punktem kontroli: narzędzia, artykuły piśmiennicze, elementy odzieży, opatrunki, identyfikatory. Przy każdej pozycji zaznacz, czy zatrzyma ją detektor. Lista pozycji z odpowiedzią „nie” to Wasz plan wymiany — zwykle zaczyna się od długopisów, plastrów i podkładek, bo tych jest najwięcej i są najtańsze do wymiany. Ich odpowiedniki w wersji wykrywalnej znajdziesz w kategorii produkty wykrywalne.